Blog

Hurdacılık, alıp satımın dışında başlıca bir geri dönüşüm sektörüdür. Diğer bir deyişle yer üstü madenciliği olan hurdacılık; hurdaların ilgili yerlerden toplanmasının ardından ayrıştırılıp devletlerce belirlenmiş geri dönüşüm protokollerine uygun bir biçimde, tekrardan ham haline geri dönüştürülmesi işidir. Hurdacılık sektörü başlıca; doğal kaynakların korunması, enerji tasarrufunun sağlanması, daha az sera gazının sağlanması, ham madde talebinin azalması, doğal yaşamın ve ekosistemin korunması, ve de ithalatın azalması konuları bakımından oldukça önem arz etmektedir. Öte yandan; bir maddeyi -yani hurdayı- geri dönüşüm ile elde etmek yerine toprak veya petrol gibi ham maddelerden elde etmek çok daha maliyetlidir. Dolayısıyla hurdacılığın ekonomiye katkısı da göz ardı edilemeyecek bir düzeydedir.

Ülkemizde de geniş bir alana sahip olan hurdacılık, gözümüzün görebildiği neredeyse her madde ile ilişkilidir. En çok hurdanın fabrika atıklarından sonra evlerimizden çıktığı da kaçınılmaz bir gerçektir.

Hurdacılığın önemi dünya üzerinde kanıtlanmış ve insanlığın devamı bakımından da ayrıca bir önem arz eder. Fakat mevcut bilinçsizlik nedeniyle her yıl Dünya genelinde aşağı yukarı 2.12 milyonu bulan atık toprağa karışır. Bu durum gezegenimiz için büyük bir tehlike doğurmasının yanı sıra topraktan sağlanan mahsullerin de besin değerlerini yitirmesinde kayda değer bir rol oynar. Öte yandan ise yüksek oranda enerji israfına neden olur.

Kelime anlamı olarak, zamanında kullanılmış ve sonrasında geri dönüştürülebilen her türlü maddeye “hurda” denebilir. Demir, krom, bakır, çelik, kurşun, kağıt, çinko, plastik, tahta, akü, döküm, naylon, pil, sarı, kompozit, motor, alüminyum, nikel, karton, teker, pimapen, elektronik aygıtlar, profil, konteyner ve solvent bazlı atıklar başlıca hurdalar olarak nitelendirilebilir. Bu bakımdan hurdacılık çevre kirliliğini azaltmakta da önemli bir faktördür.

Binlerce hurda çeşidinin içinde hurda metaller en çok geri dönüştürülen atıklardır. Buna sebep olarak kullanım sıklığı ve yapısı verilebilir. Sanayi sektöründe sıklıkla kullanılması dolayısıyla da hurdacılık ve sanayi birbirlerinden etkilenen sektörlerdir. Metaller yapılarına göre ayrıştırılır ve uygun merkezlere gönderilir. Bu geri dönüşüm merkezlerinde bazı işlemlere tabi tutulur ve demir ocaklarda eritilerek tekrardan üretim sürecine kazandırılırlar.

Kağıtlar ise kağıt hamuru hazırlanması için öncelikle suya bırakılırlar. Suda liflerine ayrışılması beklenen kağıtların ayrışmaması durumunda, içindeki yabancı maddeleri ayıklamak amacıyla başka bir işlemden geçilirler. Elenen yabancı maddeler artık birer atıktır. Mürekkebin kağıttan ayrılması için ise ayrıca sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılır. Böylece, hazır olan kağıt lifleri artık yeniden kağıt üretiminde kullanılabilir duruma gelmiş olur. Sayısal olarak 1 ton kağıdın dönüştürülmesi oksijen kaynağımız olan 16 adet yetişkin ağaç ve 85 metrekare ormanlık alanın korunmasını sağlar. Bu bağlamda kağıt dönüşümü daha güzel bir dünya ve insanlık için zorunluluktur.

Camlar ise öncelikli olarak renklerine göre ayrılırlar. Ayrılmış camlar geri dönüşüm merkezlerine gönderilirler. Bu merkezlerde atık ve katkı maddelerinden ayrıştırılırlar. Daha sonra camlar yüksek basınçlarca kırılır ve ham madde karışımına katılarak yüksek sıcaklıklardaki eritme ocaklarına dökülür. Sonrasında fırınlanır ve bu işlemden sonra atık camlar tekrardan üretime katılabilir. Camların geri dönüştürülmesi enerji tasarrufunu sağlar. Sayısal olarak, 1 ton camın geri dönüştürülmesi 100 litre benzinin tasarrufunu sağlar.

Alüminyum atıklar ise geri dönüşüm merkezlerine gönderilir. Bu merkezlerde yüksek basınçlı makinelere atılmalarıyla küçük parçalara bölünürler. Daha sonrasında elde edilen bu parçalar büyük ocaklarda eritilerek dökme alüminyuma dönüştürülmüş olurlar. Geri dönüştürülen bu alüminyum yapısal olarak herhangi bir özellik kaybetmez ve daha sonra tekrar tekrar geri dönüştürülebilir.

Plastik atıklara gelince, cinsine ve rengine göre ayrılıp geri dönüşüm tesislerine gönderilen plastikler, bu merkezlerde birtakım işlemlere tabi tutulurlar. Sonra bu atıklar yüksek basınçlı makinelere atılır ve küçük parçalara bölünürler. Bu parçaları kullanmak için iki yol vardır: Ham madde içine karıştırılarak kullanılabilir veya tekrar eritilip katkı maddeleri ile birleştirilmesiyle ikinci sınıf ham madde olarak kullanılabilir.

Topraktan metal veya diğer madenleri elde etmek hep daha zordur. Dolayısıyla, yaşadığımız yüzyıl itibariyle geri dönüşüm yapmak üretim yapmaktan çok daha önemli bir hale gelmiştir. Üstelik doğal kaynakları tükenen ülkeler büyük oranlarda geri dönüşüme başlamış ve böylece hurdacılık sektörü uluslararası bir boyut kazanmıştır.

Bu sektöre katkı sağlayan projelerle birçok sektörün de işin içinde bulunması amacıyla son yıllarda çok geniş çaplı olan sıfır atık projesi başlatıldı. Bu proje kapsamında çevre kirliliğini en aza indirmek hedefi doğrultusunda çeşitli çalışmalar yapılmaktadır ve ülkemiz de her anlamda katılım sağlamaktadır.

Hurdacılık sektörüne yönelimde alan seçimi önemlidir. Plastik, kağıt, metal, cam, plastik vb. 1000’i aşkın alt başlıkları olan hurdacılıkta mesleğin sürdürüleceği şehirdeki potansiyel atıklar, sahip olunan taşıt ve ekipmanlar önemli kriterlerdendir. Profesyonel anlamda hurdacılık yapılabilmesi için ise ayrıca, Tehlikesiz Atık Toplama ve Ayırma Belgesi’ne sahip olmak gereklidir.

Bugün tonlarca hurda çeşidinin geri dönüştürülmesi Niğdelioğlu Metal Hurda gibi birçok hurdacı firmasının çalışmaları ve sosyal projeler sayesinde sağlanır. Küçük çaplı çalışmalar da sokakta seyyar arabalarla hurda toplayan insanlarca mümkündür. Ayrıca halk olarak bizlerin de belediyelerin sokaklara ve çeşitli yerlere dağıtımını sağladıkları atık kağıt, cam, plastik vb. üniteleri ve konteynırlarını kullanarak bu çemberde yer alması mümkündür.